“Godine 2026, iako se kolektivni identitet u mnogim savremenim raspravama tretira kao „istrošena tema“, to nije slučaj kada je u pitanju postsocijalistička Crna Gora. U ovoj zemlji tvrdokorno opstaju duboko ukorijenjeni i nevjerovatno otporni retrogradni društveni mitovi, među kojima se, uz patriotizam, ratništvo i važnost figure Gospodara, naročito ističe elitistički mit o sopstvenoj superiornosti. S druge strane, naratori/ke i junaci/kinje savremenih crnogorskih romana Prazne kuće, Danke Ivanović, Sampas, Ilije Đurovića, i Mjesto rođenja, Stefana Boškovića, na ove „datosti“, baš i ne žele da pristanu. Oni, naime, za svojim identitetima prilježno tragaju, mučno ih grade i razgrađuju, često u stanju ranjivosti, anksioznosti, nelagode, bola, pa i potpune disocijacije. Tragalačke egzistencije, poput naizgled krhke „tihe vode“, postojano raskriljuju pukotine u kolektivističkim mitomanijama i okamenjenim „vertikalama“ palanačkog mentalnog i kulturnog obrasca, koje postaju prostor nelagode, izvor krivice i naizgled neispunjiva praznina.

Iako je riječ o prevashodno introspektivnim djelima, kroz rastvorene „rupe“ u junacima i oko njih ukazuje se i lucidna, kritička slika savremene Crne Gore – fragmentarna, mozaična, ali rendgenski precizna. Naposlijetku, oštre, otrovne krhotine palanačkog duha zatvorenosti, samodovoljnosti i isključivosti, ostaju zarivene i u junake i u sve što ih okružuje. Ali, jaz između kolektivnih narativa i individualnog iskustva prokazan je, i to je i više nego dovoljno. Stvoreni prostor identitetske liminalnosti jeste destabilizujući, ali kroz njega vodi jedini potencijalni put ka nekim autentičnijm identitetima i suštinskijim pripadanjima, koji bi bili lišeni bilo kakvog prokrustovskog nad-narativa.”
Maja Mrđevnović